دانلود فرمت word : پایان نامه ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی : بررسی تطبیقی مباحث ازدواج، طلاق و ارث از منظر حضرت امام خمینی

گرایشفقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان : مطالعه تطبیقی مباحث ازدواج، طلاق و ارث از منظر حضرت امام خمینی

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ياسوج

دانشكده علوم انسانی، گروه الهیات

پايان‌نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد «M. A. »

گرایش: فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان:

مطالعه تطبیقی مباحث ازدواج، طلاق و ارث از منظر حضرت امام خمینی (رحمه‌الله) و دکتر محمدصادقی تهرانی (رحمه‌الله)

استاد راهنما:

دکتر یونس نیک اندیش

استاد مشاور:

دکتر محمد باقر عامری نیا

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                      صفحه

چکیده 1

مقدمه 2

فصل اول: کلیات

1-کلیات 6

1-1- بخش اول: کلیات 6

1-1-1-اظهار مسئله 6

1-1- 2- پرسش‌ها و فرضیه های اصلی پژوهش 8

1-1-3- سوابق پژوهش 9

1-1-4- اهداف پژوهش 10

1-1-5- جنبه نوآوری و جدید بودن پژوهش 10

1-1-6- روش پژوهش 11

1-1-7- روش گرد آوری اطلاعات 11

1-1-8- جنبه جدید بودن پژوهش 11

1-2- بخش دوم: مفاهیم 11

1-2-1- معنی نکاح، طلاق و ارث از نظر لغت و اصطلاح 11

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-3- بخش سوم: زندگی نامه امام خمینی (رحمه‌الله) و صادقی تهرانی (رحمه‌الله). 13

1-3-1- زندگی نامه امام خمینی (رحمه‌الله) از ولادت تا رحلت. 13

1-3-2-زندگی نامه محمد صادقی تهرانی از ولادت تا رحلت 19

فصل دوم: ازدواج

1-  ازدواج 28

2-1- بخش اول: اهمیت ازدواج و فواید آن از دیدگاه قرآن و روایات 28

2-1-1- ارزش و اهمیت ازدواج از نظر قرآن 28

2-1-2- ارزش و اهمیت ازدواج از نظر روایات 33

2-2- بخش دوم: ازدواج دائم 36

2-2-1- نکاح 36

2-2-2- اهمیت دادن به متدین بودن زن و مرد در ازدواج 43

2-2-3- اهمیت و ماهیت مهریه 51

2-2-4- تعدد وکالت 51

2-2-5- سنخیت هماهنگی زوجین 52

2-2-6- حقوق هم آهنگ زن و شوهر 53

2-2-7- نفقه وتمکن زوج 54

2-3- بخش سوم: ازدواج موقت 55

2-3-1- ازدواج موقت یک ضرورت اجتماعی 55

2-3-2- فرق میان عقد دایم و منقطع 59

2-3-4- عیب های مبطل عقد ازدواج 60

2-3-5- عدهای از زنها که ازدواج با آنان حرام می باشد 61

2-3-6- احکام شیر دادن و شرایط ازدواج آن 72

فصل سوم: مبحث طلاق

3- مبحث طلاق 75

3-1- بخش اول: اهمیت طلاق از دیدگاه قرآن و روایات 75

3-1-1- اهمیت طلاق از دیدگاه قرآن 75

3-1-2- اهمیت طلاق از دیدگاه روایات 80

3-2- بخش دوم: احکام طلاق 80

3-2-1- طلاق 80

3-2-2- طلاق‌دهنده و شرايط آن 85

3-2-3- صیغه ی طلاق 88

3-2-4-انواع طلاق 90

3-2-5- حكم محلل در صورت طلاق سوم 96

3-2-6- وقوع نُه طلاق عده ای 97

3-2-7- احکام متفرقه ی طلاق 98

3-2-8- عده ها: 100

فصل چهارم: بحث ارث

4- بحث ارث 108

4-1- بخش اول: اهمیت ارث از دیدگاه قرآن و روایات 108

4-1-1- اهمیت ارث از دیدگاه قرآن 108

4-1-2- اهمیت ارث از دیدگاه روایات 115

4-2- بخش دوم: احکام ارث 116

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

4-2-1- چه کسانی بواسته خویشی ارث میبرند 116

4-2-2- ارث زن و شوهر 121

4-2-3- ارث فردی که تغییر جنسیت داده، از والدین و فرزندان 134

4-2-4- حکم محرمیت، نسب، ارث و حلال زاده بودن فرزند پرورشگاهی 137

4-2-5- به ارث رسیدن اموال شبهه ناک یا حرام 137

4-2-6- توارث مسلمان و کافر 138

4-2-7- ارث و استطاعت در حج 141

4-2-8- مسائل متفرقه ی ارث 141

فصل پنجم: مقایسه دیدگاهای امام خمینی (ره) و صادقی تهرانی (ره)

5- مقایسه دیدگاهای امام خمینی (ره) و صادقی تهرانی (ره) 145

5-1- مقایسه دیدگاه امام خمینی(ره) و صادقی تهرانی در مورد ازدواج 145

5-2- مقایسه دیدگاه امام خمینی(ره) و صادقی تهرانی در مورد طلاق 148

5-3- مقایسه دیدگاه امام خمینی(ره) و صادقی تهرانی در مورد ارث 148

بحث و نتیجه گیری 150

 یشنهادها…………..155

فهرست منابع و مآخذ……………156

چکیده

 

مهم­ترین ­و اصلی­ترین ویژگی­های ازدواج، قانونمند بودن آن می باشد. از دیدگاه اسلام، ماهیت ازدواج یک قرارداد و پیمان با شرایطی ویژه می باشد که بسیار پسندیده و مطلوب می باشد. اسلام با تشریح ازدواج، مسیر رسیدن به عفت و حیا را هموار می­سازد، به این شکل که ازدواج را بهترین و طبیعی­ترین راه تأمین نیازهای جنسی معرفی می­کند. امام خمینی (رحمه‌الله) می­فرمایند: شرط می باشد که عقد ازدواج به عربی صحیح خوانده گردد به احتیاط واجب، و اگر خود مرد و زن نتوانند صیغه را به عربی صحیح بخوانند، به هر لفظی که صیغه را بخوانند صحیح می باشد. صادقی­ تهرانی (رحمه‌الله) می­‌فرماید: عقد ازدواج به هر زبانی که باشد درست می باشد، و اگر هم بدون لفظ ویژه­اش که «أنکَحتُ» باشد، مثلا اگر مرد بگوید: «قبول داری زن من باشی؟» و زن بگوید: «قبول کردم»، به همین سادگی عقد ازدواج انجام ‌شده و زن و مرد بر یکدیگر محرم می­شوند. طلاق یعنی پایان قانونی ازدواج و جدا شدن همسران از یکدیگر می باشد. امام خمینی می­فرمایند: طلاق بایستی به صیغه‌ی عربی خوانده گردد، اما تهرانی می‌فرمایند: در اجرای طلاق لفظ عربی شرط نیست. امام خمینی می فرماید: برای رجوع کردن لازم نیست مرد شاهد بگیرد، یا به زن خبر دهد، اما صادقی تهرانی می فرمایند: در رجوع بر خلاف عقد بایستی بر این رجوع دو شاهد بگیرد. ارث به باقی ماندن اموال میت گفته می­گردد، که در اسلام بین ورثه میت، که به دو دسته نسبی و سببی می باشند تقسیم می­گردد که گروه نسبی شامل پدر، مادر، فرزندان و در صورت نبود فرزندان، فرزند آنان هرچه پایین رود، پدربزرگ و مادربزرگ هرچه بالا طریقه برادر و خواهر و فرزند آن‌ها هرچه پایین رود، عمه، عمو، دایی، خاله و فرزندان آن‌ها. گروه سببی شامل وارثانی که به واسطه زوجیت (زن و شوهر) با وجود گروه سه‌گانه ارث می‌برند. تا زمانی که از هر طبقه یک نفر باقی می باشد، کسی از طبقه بعد ارث نمی برد. و مقایسه ای می گردد بین دیدگاه های حضرت امام خمینی(ره) و محمد صادقی تهرانی(ره).

کلیدواژه‌ها: ازدواج، طلاق، ارث، امام خمینی (رحمه‌الله)، صادقی تهرانی (رحمه‌الله).

مقدمه

ازدواج، عقدی می باشد بین زن و مرد که زن را شرعاً بر مرد حلال می کند و هدف آن ایجاد ارتباط برای زندگی مشترک و تولید نسل می باشد. (قانون احوال شخصیت سوریه مصوب سال 1953، جمع‌آوری نژاد اعرابی ماده یک). نکاح، عقدی می باشد که به موجب آن زن و مردی به مقصود تشکیل خانواده و شرکت در زندگی با یکدیگر متحد می­شوند. (کاتوزیان، 1379، ص20).

ازدواج مرحله مهمی از تشکیل خانواده می باشد که بیش از همه­ی مراسم و رویدادهای زندگی بشر در جنبه­های متعدد فردی و زیستی و اجتماعی، امری جهانی و از نظر هدف ثابت و پایدار می باشد. این فرایند عبارت می باشد از کنش متقابل مرد و زنی که بعضی شرایط قانونی را تحقق بخشیده­اند. ازدواج بین فرهنگ و طبیعت تعادل مستقر می­کند و از نوعی تقدس برخوردار می باشد و در مقایسه با سایر روابط انسانی، تمامیتی بی­نظیر دارد. بدین معنا که ابعاد زیستی، اقتصادی، عاطفی، روانی و اجتماعی زندگی را پوشش می­دهد. یکی مانند مسائلی که از دیرباز در جامعه اسلامی ما مهم بوده و مورد نقد و مطالعه قرارگرفته مبحث «نکاح و یا به تعبیری ازدواج» می باشد که در مذهب ما از طرف پیامبر اسلام حضرت محمد مصطفی (ص) مورد تأکید قرارگرفته و ائمه معصومین روایات و احادیثی را در این خصوص نقل نموده‌اند و از طرف علماء و فقهای عصر حاضر نیز مورد نقد و مطالعه و تبادل ‌نظر قرارگرفته و هم اکنون نیز به دلیل افزون بودن قشر جوان از مباحث مهم و مورد بحث مطبوعات و نشریات داخلی و خارجی می باشد.

بهترین تعبیر ازدواج را خداوند متعال در قرآن کریم (سوره روم آیه 21) اظهار فرموده می باشد:

«وان خَلَقَ لکُم مِن اَنفُسِکُم اَزوَاجاً لتسکنوا اِلَیها وَ جَعَلَ بَینَکُم مَّوَدَّةً وَ رَحمَةً اِنَّ فِی ذَالِکَ لَآَیَاتٍ لِّقَومٍ یَتَفَکَّرُونَ»؛ از نشانه‌های خداوند متعال این می باشد که آفرید برای شما همسرانی از خود شما تا توسط آن‌ها آرامش یابید و در میان شما دوستی و رحمت قرار داد و در آن نشانه‌هایی می باشد برای گروهی که تفکر می­کنند. زندگی مشترک دو همسردر آغاز از میل جنسی ریشه می­گیرد اما در این حد متوقف نمی­گردد و به تدریج به نوع همبستگی عمیق روحی و عاطفی، اقتصادی و اجتماعی میان آن دو کشانده می­گردد که از آن به پیوند همسری یا زناشویی تعبیر می­گردد. پس به دنبال احساس تمایل قلبی زن و مرد به ایجاد پیوند میان خود، با یکدیگر پیمان همسری یا عقد ازدواج می­بندند. (قلی زاده کلان، 1375، ص 30).

نکاح، میثاق الهی و ارتباط حقوقی، عاطفی می باشد که به وسیله عقد بین زن و مرد ایجاب می گردد و به آنان حق می‌دهد که با یکدیگر زندگی کنند و مظهر بارز این ارتباط حق تمتع خاص می باشد. و نکاح در اصطلاح به معنای ازدواج و زناشویی استعمال می­گردد (جعفری لنگرودی، 1376، ص 721).

طلاق از نظر لغوی به معنی رها شدن می باشد و در اصطلاح عبارت از پایان دادن زناشویی به وسیله زن و شوهر، طلاق را اغلب راه حل رایج و قانونی عدم سازش زن و شوهر، فروریختن ساختار زندگی خانوادگی، قطع پیوند زناشویی و اختلال ارتباط والدین با فرزندان تعریف کرده‌اند. در حقیقت همان‌گونه که پیوند بین افراد طبق آیین و قراردادهای رسمی و اجتماعی مستقر می­گردد. چنانچه طرفین نتوانند به علت های گوناگون شخصیتی، محیطی و اجتماعی و… با یکدیگر زندگی کنند به ناچار طبق مقررات و ضوابطی از هم جدا می­شوند. طلاق یکی از غامض‌ترین پدیده‌های اجتماعی می باشد، که ارکان خانواده را درهم‌ ریخته و بیشتر اثرات مخرب خود را بر روی فرزندان برجای می­گذارد. طلاق گسستن و فرو پاشیدن و نابودی کانون گرم و آرام ‌بخش زندگی می باشد که اثرات جبران‌ ناپذیری بر اعضاء خانواده می­گذارد.

طلاق یکی از مهم‌ترین پدیده‌های حیات انسانی تلقی می­گردد. این پدیده دارای اضلاعی به تعداد جوانب جامعه انسانی می باشد. نخست یک پدیده روانی می باشد، زیرا نه تنها بر تعادل روانی دو بشر، بلکه بر روح و روان فرزندان، بستگان، دوستان و نزدیکان آنان اثر می­گذارد. دوم آن که پدیده‌ای اقتصادی می باشد، زیرا که به عنوان یک واحد اقتصادی به گسست خانواده می­انجامد و اثراتی سهمگین در حیات اقتصادی آنان بر جای می­گذارد. سوم آن که طلاق پدیده‌ای مؤثر بر تمامی جوانب جمعیت در یک جامعه می باشد، زیرا از یک سو بر کمیت جمعیت اثر می­نهد، زیرا خانواده را به عنوان تنها واحد مشروع و اساسی تولیدمثل از هم فرومی‌پاشد و از سوی دیگر بر کیفیت جمعیت اثر دارد، زیرا فرزندانی محروم از نعمت های خانواده، تحویل جامعه می­گردد که به احتمال زیاد فاقد شرایط لازم در احراز مقام شهروندی یک جامعه هستند، چهارم آن که طلاق پدیده­ای فرهنگی می باشد؛ زیرا زمانی که در یک جامعه طلاق از حد متعارف تجاوز کند، آن جامعه هیچگاه از سلامت اجتماعی برخوردار نخواهد بود. (ساروخانی، 1376، ص 3).

بدین لحاظ به جهت چند بعدی بودن طلاق مطالعه­های علمی علل و انگیزه‌های طلاق نیازمند مطالعات بین رشته‌ای بوده و کار بسیار پیچیده­ای می باشد. لیکن مطالعه­های مربوط به تحول خانواده در ایران نشان می­دهد که توسعه شهرنشینی در ایران و تغییر روابط اجتماعی، از عوامل مؤثر بر افزایش طلاق می باشد. (سفیری،1366، ص 68). در بسیاری از کشورها مانند ایران، طلاق در میان شهرنشینان به علت گسیختگی پیوندهای عاطفی و اجتماعی بیش از مناطق روستایی هست.(اباذری، 1377، ص 47). تاریخچه طلاق به تاریخچه ازدواج برمی­گردد. به همان علت که بشر بنا به درخواست طبیعی خود پیوند ازدواج می­بندد تا در کانون گرم خانواده و در کنار همسر خود به سکون و آرامش برسد، به همان‌گونه نیز ممکن می باشد به دلایلی از ادامه زندگی خودداری کرده، طلاق را بپذیرد. قدر مسلم این می باشد که طلاق در بسیاری از ادیان الهی و غیر الهی پیش از اسلام وجود داشته می باشد. طلاق در ایران باستان جایز بود و به دست مرد انجام می­گرفت و زنان در جامعه بسیار مورد ستم قرار می­گرفتند حتی شوهر می­توانست همسرش را برای همیشه حبس کند یا به قتل برساند.

از آنجا که هدف دین مبین اسلام ایجاد پیوند میان افراد انسانی و تشکیل کانون‌های خانوادگی می باشد طلاق را که مخالف فطرت و طبیعت بشر و برخلاف قانون پیوند زن و مرد می باشد را مورد نکوهش قرار داده و شایسته سرزنش می­شمارد و خداوند آن را امری مغبوض معرفی کرده می باشد.

ارث به معنای ترکه متوفی و نقل آن به منسوبین و وابستگان و وارث بر او می باشد در قانون مدنی ایران تعریف مشخصی از ارث نشده می باشد اما واژه ارث در قانون مدنی به چند معنی بکار رفته می باشد.

گاه به معنی مال یا حقی می باشد که پس از مرگ شخص، به بازماندگان او می­رسد و یا به باقی ماندن اموال میت گفته می­گردد، که در اسلام قانون خاصی برای تقسیم آن در بین ورثه­ی میت اظهار شده می باشد.

ارث یکی از قوانین حقوق مدنی اسلام، و از مصادیق احوال شخصیت می باشد که به لحاظ اهمیت آن، فقهای عظام یک کتاب از کتب فقهی را تحت عنوان «کتاب الفرائض، کتاب المیراث» به آن اختصاص داده‌اند که به عنوان یکی از عوامل ملکیت آور در نظام حقوقی اسلام و سایر نظام‌های حقوقی پذیرفته شده می باشد. بستگان و اقربای متوفی به ترتیب و شرایطی که در هر نظام حقوقی مقرر شده می باشد مالک اموال و حقوق مالی او خواهند گردید.

تعداد صفحه :172

قیمت : 14700تومان